قرارداد 1919 وثوقالدوله؛ گامی بهسوی استعمار كامل ایران كه هرگز اجرا نشد
شنوندهی بخش كوتاهی از گفتگوی برنامهی «چراغ» با دكتر شاداب عسگری – پژوهشگر تاریخ معاصر و انقلاب اسلامی درباره " قرارداد 1919 وثوق-كاكس در دوره قاجار " باشید.
در این قسمت از برنامه «چراغ» رادیو تهران با محوریت تاریخ؛ موضوع تاریخ معاصر ایران و بهویژه قرارداد 1919 وثوقالدوله مورد بررسی قرار گرفت.
دكتر عسگری از ضعف دولت مركزی، انفعال احمدشاه قاجار، وابستگی برخی رجال سیاسی به قدرتهای خارجی و افزایش نفوذ بیگانگان، بهویژه انگلستان، بهعنوان عوامل داخلی شكلگیری این قرارداد نام برد.
وی همچنین به تحولات بینالمللی نظیر شكست روسیه تزاری، انقلاب اكتبر 1917، افشای قراردادهای محرمانه میان قدرتهای بزرگ و نگرانی انگلستان از نفوذ بلشویسم اشاره كرد و گفت این شرایط، ایران را به نقطهای حساس در معادلات جهانی تبدیل كرده بود.
وی با توضیح مفاد قرارداد 1919 تأكید كرد كه اگرچه در بند نخست بر حفظ استقلال و تمامیت ارضی ایران تأكید شده بود، اما سایر مواد قرارداد، عملاً ایران را به یك كشور تحتالحمایه انگلستان تبدیل میكرد؛ از اعزام مستشاران و ایجاد ارتش تحت فرماندهی خارجی گرفته تا وامهای مالی و كنترل گمرك و راهآهن.
به گفته این پژوهشگر، مخالفت گسترده علما، روشنفكران و برخی نظامیان، همراه با اعتراضات سیاسی و موضعگیریهای چهرههایی چون شهید مدرس، سبب شد این قرارداد هرگز به مرحله اجرا نرسد. در نهایت، عدم اجرای قرارداد 1919 زمینهساز تحولات بعدی، از جمله كودتای 1299 شد.
و...
برنامه «چراغ» با موضوع تاریخ را جمعهها، ساعت 21:30 الی با اجرای آرش امجدی 22:55 از رادیو تهران بشنوید.
می توانید در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.