هادی ماهر؛ تهیهكننده رادیو تهران: در آستانه تقارن سه رویداد بزرگ معنوی و ملی روز پدر، میلاد فرخنده مولای متقیان حضرت علی (ع) و سالروز جاودانگی سردار دلها، شهید حاج قاسم سلیمانی فرصتی فراهم میشود تا به بازخوانی مفهوم «مرد بودن» در عصر حاضر بپردازیم.
این مناسبتها، هر كدام به شكلی، پرچمدار مفاهیمی چون عدالت، خدمت خالصانه، مسئولیتپذیری و اقدام عملی هستند. در همین راستا، هادی ماهر، تهیهكننده برنامه «همسایه سلام» رادیو تهران كه خود در سنگر تولید محتوای رادیویی حضوری فعال دارد، در یادداشتی درسهایی از سیره این سه الگوی بزرگ استخراج میكند كه شایسته تأمل است.
بزرگترین تفریح، كار است؛ خلق از نوآوری
سخن گهربار مولاست كه میگوید: «بزرگترین تفریح كار است.» این یك شعار نیست؛ بلكه فلسفهای است كه زندگی ما را معنا بخشیده است.
برای ما تفریح و سرگرمی كارمان است كه به نوعی به زندگیمان گره خورده است؛ این دیدگاه، ماهیت كار را از یك تكلیف صرف به یك خلقت و آفرینش تبدیل میكند. در دنیای پرشتاب رسانه، كار صرفاً انتقال اطلاعات نیست، بلكه خلق محتوایی است كه مخاطب از آن بهرهمند شود.
همه تلاشم در تهیهكنندگی برنامه «همسایه سلام» خلق كردن اثری است كه مخاطب را بسازد. این سطح از تعهد نشان میدهد كه كار باكیفیت، محصول همان عشق و اشتیاقی است كه كار را به تفریح و هدف را به رسالت تبدیل میكند. این همان روحیه مؤمنانه در كار است كه امام علی (ع) در باب اهمیت كار و اجتناب از تنبلی به آن سفارش فرمودهاند.
الگوبرداری از سردار سلیمانی؛ مرد میدان بودن، نه فقط وعدهدهنده
اگر سیره علوی بر عدالت و تلاش تأكید دارد، مكتب سردار سلیمانی بر میدانداری و اقدام عملی استوار است. برجستهترین درسی كه میتوان از حاج قاسم گرفت این بود كه سردار سلیمانی مرد میدان بودند این ویژگی به معنای آن است كه یك رهبر، مدیر یا حتی یك فعال اجتماعی نباید تنها سخن بگوید و دستوری صادر كند؛ بلكه باید خود آستینها را بالا زده و با حضور فیزیكی و عملی در صحنه، كار را پیش ببرد.
به شخصه معتقدم كه در برنامهسازی باید میدانی كار كرد. مثلا اهالی رسانه در دفاع مقدس 12 روزه ثابت كردند؛ جایی كه در اوج خطر و تهدید، همه عوامل با درك اهمیت لحظه، وارد میدان شدند. مرد میدان كسی است كه در زمان بحران، حساسیت و ضرورت، خود را از پشت میز خارج كرده و در خط مقدمِ اثرگذاری حضور یابد.
روحیه جهادی، اكسیر موفقیت در كار است تا «كار روی زمین نماند.» این روحیه، مسئولیتها را به جای غلبه بر فرد، به عاملی برای حركت و پیشروی تبدیل میكند. این همان روحیه پدرانگی است كه خانواده را در سختترین شرایط با حضور فعال خود پناه میدهد.
مسئولیت رسانه؛ از مطالبات خرد تا فرهنگسازی در مطالبهگری
مسئولیتپذیری در رسانه، محور دیگری است كه باید به آن توجه داشت. رسانه باید صدای مردم باشد و دغدغههای آنها را پیگیری كند. اما نكته ظریف اینجاست كه این صدا باید هدفمند باشد.
به نظرم لزوم تفكیك «مطالبات واقعی و جمعی» از مطالبات جزئی و خرد الزامی است. معتقدم رسانهای كه صرفاً به پیگیری مطالبات خرد میپردازد، از مسیر اصلی خود منحرف شده است. اصل كار، اثرگذاری كلان و سامانبخشیدن به خواستههای اكثریت است.
فرهنگسازی در مطالبهگری، دیدگاهی فراتر از صرفاً پیگیری مطالبات است؛ بلكه تلاش برای آموزش به مردم است كه چگونه مطالبات بهحق و معقول خود را مطرح كنند تا با درخواستهای بیش از حد و غیرواقعی همراه نشود. برای رسیدن به این هدف، یك فعال رسانهای باید آنقدر با مردم و مشكلاتشان عجین شود كه بتواند خود را در جایگاه مسئول قرار دهد و از منظر او به مسائل نگاه كند؛ همان كاری كه یك پدر در قبال خانوادهاش انجام میدهد.
پدران سرزمین ما، قانع و بیادعا
باید تاكید كنم پدران این سرزمین، مردانی بیادعا و قانع هستند. این سادگی و رضایت درونی، نشان از این دارد كه ارزشهای حقیقی آنها نه در دریافت هدایا، بلكه در ادای مسئولیت است. پذیرش هر هدیهای با رضایت، بیانگر این است كه جایزه اصلی، موفقیت خانواده و آرامش فرزندان است، نه ارزش مادی آنچه به آنها داده میشود.
اعتماد شنونده، نتیجه رضایت از عملكرد میدانی
در پایان باید یادآوری كنم كه رادیو تهران دارای مخاطبانی وفادار دارد. نشانه اصلی اعتماد، نه در تعریف و تمجید، بلكه در عدم اعتراض است. وقتی مخاطبان با رضایت به شنیدن برنامه ادامه میدهند و در تعاملات خود اعتراضی ندارند، این نشان میدهد كه تیم تولید، رسالت میدانی كار كردن، خلق محتوای نوآورانه و پیگیری مطالبات جمعی را به درستی انجام داده است. اعتماد، محصول جانبی كار بدون نقص و خالصانه است.
یادداشت هادی ماهر، تصویر روشنی از مرد ایدهآل امروزی ترسیم میكند. این مرد، اقدام عملی و میدانداری نمیهراسد و در نهایت، وظیفهاش را در قبال جامعه با دغدغهمندی واقعی برای منافع جمعی انجام میدهد. روز پدر، روز تكریم این روحیه تلفیقی است؛ روحیهای كه كار را عبادت میداند، مسئولیت را فرصت پیشرفت میشمارد و در سكوت و قناعت، بزرگترین میراث مردانگی را به نسل بعد منتقل میكند. امید است كه در سایه این الگوها، مسیر خدمترسانی در همه عرصهها تداوم یابد.