به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رادیوتهران، محمد اسحاقی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، در گفتگو با برنامه «ایران‌جان» درباره جایگاه صبر در اندیشه و سیره رهبر شهید انقلاب اظهار داشت: نكته بسیار مهم و كاربردی از اندیشه رهبری حكیم شهید ما و نیز از سیره عملی ایشان، چه در بعد فردی و چه در بعد اجتماعی و حكمرانی، قابل توجه است. ما با شخصیتی جامع‌الاطراف مواجه هستیم و از منظرهای گوناگون می‌توانیم خود را به شخصیت، اندیشه، منظومه فكری، منش و رفتار ایشان نزدیك كنیم.

وی افزود: شناخت این شخصیت بسیار مهم است. رهبری شهید ما شخصیتی خودساخته در محضر قرآن كریم بود. قرآن، كتاب انسان‌ساز و كتاب رب‌العالمین و مربی همه جهان است و هر كس در این محضر قرار بگیرد، به تربیت شایسته خود می‌رسد. رهبری شهید ما از اوان كودكی و نوجوانی و سپس جوانی تا زمان شهادت، هم‌پیوستگی و هم‌نوایی كامل و جامع با قرآن شریف داشتند؛ یعنی زندگی‌شان زندگی قرآنی، شخصیتشان شخصیت قرآنی و فكرشان فكر قرآنی بود. همچنین تعالیم اهل‌بیت (ع) و آشنایی با تاریخ، تاریخ معاصر، سرنوشت ملت‌های مختلف، فراز و فرودها، موفقیت‌ها و ناكامی‌ها باعث شد كه شخصیت ویژه‌ای پیدا شود.

اسحاقی ادامه داد: این شخصیت در معرض طوفان‌ها و فراز و نشیب‌های قبل از انقلاب، بعد از انقلاب، دوران جنگ، ریاست جمهوری و سپس دوران رهبری قرار گرفت. این ریشه قرآنی، ایشان را به سنن الهی، از جمله صبر، مقاومت و پایداری رساند.
همچنان كه در قرآن كریم از ویژگی‌های انسان‌های كامل و عبادالرحمن، عنصر صبر و استقامت بیان می‌شود و در بیانات رهبری معظم نیز این موضوع وجود دارد.

وی با تأكید بر اینكه صبر در نگاه رهبر شهید، صبر منفعل نبود، تصریح كرد: ایشان صبر را به معنای مرد فعال، پویا، زمینه‌ساز و تهیه‌كننده مقدمات پیروزی و گام برداشتن می‌دانستند. صبر به این معنا نیست كه دست روی دست بگذاریم و تسلیم شویم، بلكه كاملاً متضاد با این معناست. خداوند تبارك و تعالی می‌فرماید كه اگر به مشكل برخوردید، یك عنصر صبر است و یك عنصر نماز و توكل به خداوند. هر دوی این عناصر را ما در حد اعلا در رهبری حكیم‌مان داشتیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران بیان كرد: ایشان هم با سنن الهی آشنا بودند، هم به آنها ایمان داشتند و هم آنها را به كار گرفتند؛ هم در بعد فردی و هم در بعد جمعی. وقتی موضوع صبر و مقاومت را در اندیشه و بیان ایشان بررسی می‌كنیم، می‌بینیم كه قله‌ها را نشان می‌دادند، چشم‌اندازها را ترسیم می‌كردند و دوردست‌ها را برای فرد و جامعه تفسیر می‌كردند، اما تصویری كه ارائه می‌دادند شدنی بود؛ تصویری كه امكان رسیدن به آن برای كسی كه به سنن الهی و نتایج صبر فعال آشنا و مؤمن است، وجود دارد و باید آن را به ملت، پیروان، امت و مخاطبان خود معرفی كرد.

وی افزود: در راه رسیدن به اهداف متعالی، چه در بعد فردی و چه در بعد جمعی و در مقیاس یك ملت یا امت، موانعی وجود دارد. این موانع، موانع درونی مانند تنبلی و عادات غلط است. موانع طبیعی نیز وجود دارد و طبیعتاً ایستادن در برابر دشمن در مسائل نظامی یا طی كردن مسیرهای سخت علمی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و حتی تربیت فرزند، دشواری‌های خاص خود را دارد.
افزون بر این، موانع شیاطین و موانع انسانی نیز وجود دارد؛ یعنی دیگرانی هستند كه با روش‌های مختلف مانع ایجاد می‌كنند و این تلقین را به وجود می‌آورند كه ما نمی‌توانیم و رسیدن به مقصد شدنی نیست.

اسحاقی به رادیو تهران گفت: صبر و مقاومت به این معناست كه ما از راه اهداف متعالی، صرف برخورد با موانع، متوقف نشویم و بازنگردیم، بلكه رویارویی داشته باشیم. مانع چیزی است كه اگر در برابرش بایستیم و مقاومت كنیم، كنار می‌رود. مانند آب روانی كه در جوی جاری است و سنگی مانع آن شده است؛ اگر این سنگ برداشته شود، آب مسیر خود را تا مقصد طی می‌كند. در بعد انسانی نیز همین‌گونه است. در اینجا تسلیم نشدن، حركت كردن و متوقف نشدن، البته با داشتن طرح، برنامه و چشم‌انداز، معنا پیدا می‌كند.

وی ادامه داد: مقاومت یعنی نه تنها متوقف نشدن و مسیر را عوض نكردن، بلكه موانع را هم برطرف كردن. اگر می‌خواهیم اقتصاد پیشرفته داشته باشیم، باید موانع آن را برطرف كنیم. اگر قدرت نظامی قوی می‌خواهیم تا در برابر دشمن بایستیم، باید برای نقطه‌زنی موشك تلاش كنیم. از زمانی كه ما حتی توپ و موشك هم نداشتیم، این مسیر آغاز شد و به جایی رسید كه امروز موشك‌های نقطه‌زن در اختیار داریم. این در حالی است كه در دوران جنگ تحمیلی، عراق با موشك‌های خود شهرهای ما از جمله دزفول قهرمان را هدف قرار می‌داد.

اسحاقی اظهار داشت: امروز به جایی رسیده‌ایم كه از صنایع موشكی، پهپادی و دفاعی ما الگوگیری می‌شود. حتی آمریكا با همه پیشرفت‌هایی كه در فناوری‌ها و تكنولوژی‌های مختلف، از جمله عرصه نظامی دارد، اعلام كرده است كه از روی پهپادهای شاهد ایران مدل‌هایی ساخته تا بتواند از آنها استفاده كند. این مسیر، از نظر رهبری حكیم، مسیر ایستادگی، مقاومت و پایداری با همان معنای فعال بودن و تهیه مقدمات است و موجب می‌شود كه هم موانع برطرف شود و هم دستاورد حاصل شود.

وی با اشاره به نتایج این رویكرد در عرصه‌های مختلف گفت: در عرصه نظامی، ما به فناوری‌های دفاعی بومی و مؤثر در برابر تجهیزات پیشرفته قدرت‌های جهانی رسیده‌ایم. در عرصه فرهنگی، استحكام درونی ملت، اركان هویت ملی، انسجام ملی و سرمایه اجتماعی قابل مشاهده است. با وجود اینكه در یكی دو دهه اخیر همواره از كاهش سرمایه اجتماعی و تفرقه سخن گفته می‌شد، این ملت ذیل همان پرچم ایستاده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران افزود: در عرصه علمی نیز، همان‌گونه كه درباره نانو اشاره شد، ما امروز در برخی صنایع پیشرفته و فناوری‌های نوظهور جزو سه كشور اول، در برخی حوزه‌ها جز پنج كشور اول و در برخی دیگر جزو 10 یا 20 كشور اول جهان هستیم. پیش از انقلاب، سهم ما از تولید علم ناچیز بود و اصلاً به حساب نمی‌آمد، اما امروز با داشتن یك درصد جمعیت جهان، دو درصد تولید علم را در اختیار داریم. البته این فقط مقاله نیست. رهبری حكیم ما تأكید داشتند كه مقاله آغاز راه است و قله‌ها را نشان می‌دادند و صبر جامعه علمی را در علم و فناوری مطالبه می‌كردند.

وی تصریح كرد: در كوتاه‌مدت، باید مشكلات كشور از طریق علم و فناوری برطرف شود و علم در عرصه‌های مختلف به كار گرفته شود؛ از صنعت نظامی و دفاعی گرفته تا شهرسازی، سدسازی، درمان، داروها و جراحی‌های مختلف. امروز برند پزشكان ایرانی، درمان‌های ایرانی و داروهای ایرانی، از جمله در نانوداروها و داروهای تركیبی، با هزینه‌های پایین زبانزد شده و این كارها را شركت‌های دانش‌بنیان انجام می‌دهند، در حالی كه روزی حتی یك شركت دانش‌بنیان هم نداشتیم.

اسحاقی ادامه داد: ما در عرصه‌هایی مانند بیوتكنولوژی، نانوتكنولوژی، علوم شناختی و اكنون هوش مصنوعی وارد شده‌ایم و تأكید رهبری معظم انقلاب این بوده است كه خودمان دارنده زیرساخت‌های فنی و سخت‌افزاری آن باشیم. در میان‌مدت نیز هدف رسیدن به مرجعیت علمی تعیین شده بود و شاخص آن هم زبان فارسی در نظر گرفته شده بود و در بلندمدت، رسیدن به تمدن نوین اسلامی مدنظر قرار داشت. این مسیر طولانی، اما شدنی است.

وی گفت: امروز در عرصه‌های مختلف فناوری‌های نوظهور و پیشرفته، دانشمندان ما هم در تولید علم و نظر و هم در كاربرد آن برای تولید محصول، تجهیزات و ثروت، یعنی در چرخه كامل نوآوری از تولید فكر و ایده تا مصرف آن و تولید ثروت، حضور دارند.

اسحاقی در بخش دیگری از سخنان خود در رادیو تهران به عرصه سیاسی اشاره كرد و افزود: در مسائل سیاسی و بیدار شدن مردم نیز همین مسئله دیده می‌شود. در فتنه سال 88، رهبری معظم و حكیم، هشت ماه صبوری كردند و جامعه را هدایت كردند تا واقعیت امر برای مردم آشكار شود. در همه این مسیرها، در حالی كه قله را نشان می‌دادند و راه را طولانی اما شدنی معرفی می‌كردند، كاملاً به سنت‌های الهی باور داشتند؛ اینكه هر كس جهاد كند، ایستادگی كند و صبر پیشه كند، خداوند نتیجه آن را به او خواهد داد.

وی خاطرنشان كرد: به همین دلیل است كه خداوند غالب تلاش‌ها را با موفقیت همراه كرده است. این نگاه هم در بعد فردی قابل الگوگیری است و هم در بعد جمعی.


«ایران جان» از شنبه تا چهارشنبه ساعت 15 تا 20 بصورت زنده از رادیو تهران روی موج 94 مگاهرتز به روی آنتن می‌رود.

مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقه‌مندان می‌توانند برنامه‌های رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.